Dożywocie a podatki: PIT zwykle nie, PCC tak – i pułapka przy rozwiązaniu umowy

Umowa dożywocia to forma odpłatnego zbycia nieruchomości – tak konsekwentnie podchodzą do niej sądy i organy podatkowe. Dla stron umowy ma to ważne skutki: zbywca (dożywotnik) zwykle nie zapłaci podatku dochodowego, ale nabywca musi liczyć się z PCC. Warto też uważać na konsekwencje podatkowe, jeśli umowa zostanie później rozwiązana.

PIT: dlaczego zwykle nie ma podatku dochodowego

Choć dożywocie jest „odpłatne”, fiskus wskazuje, że nie da się tu ustalić przychodu według zasad typowych dla sprzedaży (brak ceny – są świadczenia opiekuńcze, których wartości nie da się precyzyjnie wycenić w chwili podpisywania aktu). W praktyce oznacza to, że nawet gdy dożywocie nastąpi przed upływem 5 lat od nabycia nieruchomości, u zbywcy nie powstaje PIT.

PCC: 2% wartości rynkowej – bez zwolnień rodzinnych

Inaczej wygląda podatek od czynności cywilnoprawnych. Dożywocie jest wprost wskazane w ustawie o PCC, a stawka to 2% wartości rynkowej nieruchomości. Co ważne: pokrewieństwo lub małżeństwo nie daje tu ulgi. PCC pobiera i odprowadza notariusz przy sporządzaniu aktu w kancelarii notarialnej.

Rozwiązanie umowy: podwójna ostrożność

Artykuł zwraca uwagę na dwie praktyczne „miny”:

• zapłaconego PCC co do zasady nie da się odzyskać, nawet jeśli strony zgodnie rozwiążą umowę,
• przy rozwiązaniu dożywocia i „powrocie” nieruchomości do zbywcy fiskus może potraktować to jak nowe nabycie, przez co 5-letni termin (ważny przy ewentualnej późniejszej sprzedaży) może zacząć biec od nowa.

Wniosek praktyczny

Dożywocie bywa korzystne podatkowo dla zbywcy, ale nabywca powinien wkalkulować koszt PCC, a obie strony – dobrze przemyśleć skutki ewentualnego rozwiązania umowy. Warto omówić planowaną czynność z notariuszem, żeby poprawnie ułożyć postanowienia aktu i zminimalizować ryzyka.

Źródło: infor.pl